Kur një fëmijë ka nevojë për mbështetje shtesë në shkollë, prindërit shpesh pyesin: Çfarë bën asistenti? Për çfarë mund ta ndihmojë fëmijën? A duhet të jetë gjithmonë pranë tij?

Këto janë pyetje të rëndësishme, sepse roli i asistentit nuk lidhet vetëm me praninë pranë nxënësit. Asistenti ka për qëllim të mbështesë pjesëmarrjen e nxënësit në procesin mësimor dhe në jetën e shkollës, duke marrë parasysh nevojat, aftësitë dhe objektivat e tij individuale.

Çfarë bën asistenti për nxënësin me nevoja të veçanta arsimore?

Asistenti e ndihmon nxënësin të përfshihet sa më aktivisht në aktivitetet e klasës dhe në procesin mësimor.

Në praktikë, kjo mund të nënkuptojë ndihmë për të kuptuar dhe ndjekur udhëzimet, për t’u organizuar, për të përdorur materiale të përshtatura, për të komunikuar, për të ndjekur rutinat e klasës dhe për të marrë pjesë në aktivitetet mësimore dhe sociale.

Në varësi të nevojës, asistenti mund të përdorë forma të ndryshme mbështetjeje: udhëzim verbal, kujtesa, orientim, modelim, ndihmë praktike ose mbështetje më të drejtpërdrejtë kur ajo është e nevojshme.

Roli, detyrat dhe përgjegjësitë e asistentit janë të përcaktuara në kuadrin arsimor të Kosovës. Megjithatë, mbështetja nuk është e njëjtë për çdo fëmijë. Ajo duhet të përshtatet me nivelin e aftësive dhe nevojave të secilit nxënës.

Të asistosh do të thotë të mbështesësh, jo të zëvendësosh

Vetë fjala asistencë nënkupton mbështetje. Prandaj, një nga parimet më të rëndësishme është që ndihma të ofrohet në nivelin që nxënësi ka nevojë.

Nëse nxënësi mund ta kryejë një pjesë të aktivitetit vetë, duhet t’i jepet mundësia ta realizojë. Nëse ka vështirësi në një hap të caktuar, asistenti mund ta mbështesë pikërisht në atë pjesë.

Për shembull, nëse nxënësi e di se çfarë duhet të bëjë, por ka vështirësi ta fillojë detyrën, mund të mjaftojë një udhëzim i shkurtër. Nëse ka nevojë për ndihmë në përdorimin e materialeve, asistenti mund ta ofrojë atë ndihmë dhe më pas t’i japë hapësirë nxënësit të vazhdojë.

Pra, qëllimi nuk është të kufizohet asistimi, por të sigurohet që asistimi të jetë funksional dhe i përshtatshëm me nevojën reale të nxënësit.

Në këtë mënyrë, asistenti nuk merr përsipër një aktivitet që nxënësi është në gjendje ta realizojë vetë, por e mbështet atë që të marrë pjesë, të mësojë dhe të zhvillojë gradualisht më shumë pavarësi.

Asistenti nuk zëvendëson mësimdhënësin

Asistenti dhe mësimdhënësi kanë role të ndryshme, por që plotësojnë njëri-tjetrin. Mësimdhënësi mbetet përgjegjës për procesin mësimor dhe për përfshirjen e nxënësit në të, njësoj si për nxënësit e tjerë të klasës. Prania e asistentit nuk e zhvendos këtë përgjegjësi te asistenti.

Mësimdhënësi planifikon dhe udhëheq procesin mësimor, përcakton dhe përshtat mënyrat e punës sipas nevojave të nxënësve dhe bashkëpunon me asistentin për të mundësuar pjesëmarrjen e nxënësit me nevoja të veçanta arsimore.

Asistenti, nga ana tjetër, ofron mbështetjen që i nevojitet nxënësit për të ndjekur dhe për t’u përfshirë në aktivitetet e klasës. Kjo mund të përfshijë orientimin gjatë detyrës, ndihmën në komunikim, organizimin e materialeve ose forma të tjera asistimi, sipas nevojave individuale të nxënësit.

Prandaj, bashkëpunimi ndërmjet mësimdhënësit, asistentit dhe familjes është thelbësor. Asistenti nuk është zëvendësues i mësimdhënësit dhe as personi përgjegjës i vetëm për nxënësin; ai është pjesë e mbështetjes që ndihmon nxënësin të jetë pjesëmarrës aktiv në klasë dhe në procesin mësimor.

Po ashtu, mbështetja nuk duhet ta ndajë nxënësin nga pjesa tjetër e klasës. Përkundrazi, ajo duhet të krijojë mundësi për ndërveprim me mësimdhënësin, bashkëmoshatarët dhe komunitetin e klasës.

Hulumtimet e realizuara në Kosovë kanë theksuar rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet asistentëve, mësimdhënësve dhe familjeve për zbatimin më të mirë të arsimit gjithëpërfshirës.

Cila është mënyra më e përshtatshme për ta mbështetur nxënësin?

Një nxënës mund të ketë nevojë për më shumë asistim në një aktivitet dhe për më pak në një tjetër. Prandaj, mbështetja duhet të jetë fleksibile dhe të përshtatet me zhvillimin e aftësive të tij.

Qëllimi i asistencës nuk është thjesht që detyra të përfundojë. Është që nxënësi të marrë pjesë, të mësojë, të zhvillojë aftësitë e tij dhe të fitojë gradualisht më shumë pavarësi.

Sepse një mbështetje e mirë nuk pyet vetëm “Çfarë mund të bëjmë për nxënësin?”, por edhe “Çfarë mund ta ndihmojmë nxënësin të bëjë vetë?”

Thelbi i rolit të asistentit në shkollë është: mbështetje e përshtatur, pjesëmarrje aktive dhe zhvillim drejt pavarësisë.

Keni pyetje apo keni nevojë për udhëzim?

Nëse jeni prind, mësimdhënës, asistent/e apo student/e i Nivelit V-të për Asistentë për Nxënës me Nevoja të Veçanta Arsimore dhe dëshironi të kuptoni më mirë rolin e asistentit, mënyrat e përshtatshme të mbështetjes, bashkëpunimin me shkollën dhe familjen apo keni nevojë për këshilla praktike, na kontaktoni.

Mendime Kosumi, Psikologe e Licencuar dhe Asistente e kualifikuar për nxënës me nevoja të veçanta arsimore, ofron këshillim dhe udhëzim të bazuar në përvojën profesionale dhe eksperiencën shumëvjeçare në punën me fëmijë, familje dhe në fushën e arsimit gjithëpërfshirës.